728 x 90

ปัญหาโรคอ้วนในวัยรุ่น รู้ไว้ไม่โยโย่

img

โรคอ้วนนับเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญของโลก ที่นับวันจะมีความรุนแรงเพิ่มมากขึ้น นอกจากพบโรคอ้วนมากขึ้นในผู้ใหญ่แล้ว สำหรับเด็กก็พบความชุกของโรคอ้วนมากขึ้นเช่นกัน และพบโรคอ้วนที่รุนแรงในเด็กที่อายุน้อยลงเรื่อยๆ ปัจจุบัน มีเด็กที่เป็นโรคอ้วนประมาณร้อยละ 8 และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา สาเหตุของโรคอ้วนเกิดจากความไม่สมดุลของการได้รับพลังงานจากการกินอาหารในแต่ละวัน กับการใช้พลังงานในชีวิตประจำวัน ปัจจัยเสื่ยงของโรคอ้วนที่สำคัญได้แก่ การบริโภคอาหารที่มีพลังงานสูง เช่น อาหารมัน อาหารทอด อาหารกินด่วน เป็นต้นและการมีพฤติกรรมนั่งๆ นอนๆ ไม่ออกกำลังกาย 

ช่วงวัยรุ่นเป็นช่วงวัยที่เด็กกำลังจะเจริญเติบโตเป็นผู้ใหญ่ เป็นวัยที่ร่างกายมีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว มีการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในร่างกายที่กระตุ้นให้กินอาหารมากขึ้น วิถีชีวิตในปัจจุบันทำให้วัยรุ่นมีความเสี่ยงที่จะเกิดโรคอ้วนได้ง่าย ทั้งอาหารพลังงานสูงที่เข้าถึงได้ทั่วไป และการออกกำลังกายในชีวิตประจำวันที่ลดลง หากไม่ได้รับคำแนะนำและการดูแลที่ถูกต้อง วัยรุ่นจะเกิดโรคอ้วน และจะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่เป็นโรคอ้วน มีโรคแทรกซ้อนต่างๆ ตามมา เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง เป็นต้น กลายเป็นปัญหาสุขภาพสำคัญของประชากรไทย

เมื่อเกิดโรคอ้วนหรือมีน้ำหนักเกิน วัยรุ่นบางรายเลือกที่จะบริโภคยาหรือผลิตภัณฑ์อาหารบางชนิดที่อ้างว่าช่วยในการควบคุมน้ำหนัก มากกว่าการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม วัยรุ่นบางรายพบว่ามีน้ำหนักตัวที่ลดลงหลังการบริโภคผลิตภัณฑ์เหล่านี้ แต่ปัญหาที่พบคือเมื่อหยุดบริโภค จะกลับมามีน้ำหนักตัวที่เพิ่มมากขึ้นกว่าเดิม หรือที่เรียกว่า อาการโยโย่ ทำให้ต้องหาซื้อผลิตภัณฑ์นั้นมาบริโภคอย่างต่อเนื่อง 

กลไกการออกฤทธิ์ของยาหรือผลิตภัณฑ์อาหารที่ถูกนำมาใช้ในการควบคุมน้ำหนักมีหลายลักษณะ เช่น ผลิตภัณฑ์ที่เพิ่มการเผาผลาญพลังงานของร่างกาย ทำให้น้ำหนักไม่ขึ้น แม้กินอาหารมากแต่ไม่ออกกำลังกาย ผลิตภัณฑ์ที่กดระบบประสาท ช่วยให้ไม่มีความรู้สึกหิว ผลิตภัณฑ์ในกลุ่มไฟเบอร์ที่ให้กินก่อนอาหารเพื่อให้อิ่ม ผลิตภัณฑ์ที่ลดการดูดซึมไขมัน เป็นต้น 

อย่างไรก็ตาม การใช้ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ อาจมีผลข้างเคียงที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย เช่น ยา Sibutramine มีผลข้างเคียงที่ทำให้เกิดการเต้นของหัวใจผิดปกติจนถึงขั้นเสียชีวิตได้ และถูกห้ามจำหน่ายในหลายๆ ประเทศทั่วโลก แต่มีการพบว่ามีการผสมยา Sibutramine ลงในผลิตภัณฑ์ลดน้ำหนักบางชนิด ยาในกลุ่มที่ลดการดูดซึมไขมันจากอาหารเข้าสู่ร่างกายอาศัยหลักการทำงานที่ช่วยในการยับยั้งเอนไซม์ที่ใช้ในการดูดซึมไขมันจากอาหารในลำไส้ ก็ยังสามารถดักจับไขมันได้เพียงบางส่วนเท่านั้นและไม่ได้หมายความว่าถ้ากินยาตัวนี้แล้วจะสามารถกินไขมันได้มากขึ้น เพราะถ้าหากยิ่งทานมากขึ้น ส่วนที่อยู่นอกเหนือจากการถูกยับยั้งก็จะเพิ่มมากขึ้น และส่งผลต่อน้ำหนักตัวด้วยเช่นกัน การใช้ยาประเภทนี้อาจมีผลข้างเคียงคือ อาการท้องเสีย และการขาดวิตามินที่ละลายในไขมัน

ในวัยรุ่นที่มีปัญหาเกี่ยวกับโรคอ้วนอาจมีภาวะแทรกซ้อนของระบบอวัยวะต่างๆ  เช่น โรคเบาหวาน โรคไขมันในเลือดสูง โรคความดันโลหิตสูงภาวะไขมันเกาะตับ ภาวะทางเดินหายใจอุดกั้นขณะหลับ เป็นต้น ดังนั้น วัยรุ่นที่มีโรคอ้วนควรพบแพทย์เพื่อรับคำปรึกษาและตรวจหาภาวะแทรกซ้อนเหล่านี้เพื่อรับคำแนะนำและรักษาอย่างถูกต้อง เนื่องจากวัยรุ่น ยังเป็นวัยที่ร่างกายยังมีการเจริญเติบโต หากลดน้ำหนักด้วยวิธีการที่ไม่ถูกต้อง อาจส่งผลให้ร่างกายตกอยู่ในภาวะขาดสารอาหาร ส่งผลต่อการเจริญเติบโตและการพัฒนาของระบบอวัยวะต่างๆ ได้ วัยรุ่นที่เป็นโรคอ้วน แนะนำให้กินอาหารครบ 3 มื้อ ไม่ควรอดมื้อกินมื้อ แต่ให้หลีกเลี่ยงอาหารที่มีพลังงานสูง อาหารมัน อาหารรสเค็ม ให้ลดอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต ได้แก่ ข้าว แป้ง เป็นต้น แต่เพิ่มการกินผักใบเขียวและผลไม้ หลีกเลี่ยงขนมจุบจิบ เครื่องดื่มรสหวาน และเพิ่มกิจกรรมที่มีการเคลื่อนไหวร่างกายที่เหมาะสมกับสภาพร่างกาย

วิธีการควบคุมน้ำหนักตัวที่มีประสิทธิภาพและยั่งยืนมากที่สุด คือการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ไม่ว่าจะเป็นการเลือกกินอาหารและการออกกำลังกาย หรือการปรับเปลี่ยนการใช้ชีวิตประจำวันให้มีการเคลื่อนไหวร่างกายมากขึ้น 

การป้องกันโรคอ้วนสามารถเริ่มต้นได้ตั้งแต่ช่วงแรกของชีวิต ทารกแรกเกิดควรได้รับนมแม่อย่างเดียวนาน 6 เดือน และกินนมแม่ต่อเนื่องควบคู่กับอาหารตามวัยที่เหมาะสมจนถึงอายุ 2 ปีหรือมากกว่า เนื่องจากนมแม่มีสารอาหารที่เหมาะสมกับการเจริญเติบโตของทารก และทำให้ทารกไม่มีภาวะน้ำหนักเกิน พบว่าทารกที่ได้รับนมแม่จะมีความเสี่ยงต่อโรคอ้วนและโรคเบาหวานน้อยกว่าทารกที่ได้รับนมผง เมื่อถึงวัยเริ่มกินอาหาร ควรให้ทารกได้รับอาหารรสธรรมชาติ ไม่หวาน ไม่เค็ม ไม่มันจนเกินไป ฝึกให้เด็กกินผักผลไม้จนเป็นนิสัย หลีกเลี่ยงขนมที่มีไขมันสูง ขนมหวาน เครื่องดื่มรสหวาน การกินขนมจุบจิบ หลีกเลี่ยงพฤติกรรมนั่งๆ นอนๆ เช่น การดูโทรทัศน์ เล่นเกมส์ เป็นต้น แต่ควรส่งเสริมให้เด็กได้มีโอกาสเล่นกิจกรรมต่างๆ และเคลื่อนไหวตามวัย ซึ่งสิ่งเหล่านี้ เป็นการปลูกฝังสุขลักษณะนิสัยที่ดีตั้งแต่เล็ก เพื่อให้เด็กๆ เติบโตมาเป็นผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพดีต่อไป

[English]

Obesity in Teenagers 
Obesity is one of the world’s most pressing health problems and the matter is increasingly critical, especially among children. The teens are the age when the body grows fast; the hormonal change also makes teenagers eat more. Too much fatty food and too little exercise make the matter worse. Some turn to slimming pills which may be fatal. The obese teenagers also risk complications and they should see a doctor for proper treatment. The best way to weight loss is changing one’s behaviour such as eating healthy food and doing exercises.

Latest Posts

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked with *

Cancel reply

0 Comments