728 x 90

น้ำท่วม บ้านไม่ท่วม

img

สถานการณ์น้ำท่วมทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนนี้ยังอยู่ในภาวะวิกฤต สร้างความทุกข์ให้แก่ผู้คนในบ้านเมืองมากมาย แม้ประเทศไทยจะเคยเผชิญวิกฤตเช่นนี้มาก่อนแล้ว แต่หลายฝ่ายก็ยังเรียกร้องหาคนรับผิดชอบหาต้นเหตุที่แท้จริงของวิกฤต เมื่อการแก้ที่ต้นเหตุเป็นเรื่องยาก การแก้ที่ปลายทางจึงเป็นทางเลือกที่ต้องทำ

อันที่จริงหากมองย้อนกลับไปถึงแบบบ้านสมัยโบราณของไทยจะเป็นแบบ Tropical House หรือบ้านโซนเขตร้อน คือ ชายคาและกันสาดจะกว้าง เพื่อกันแดดและฝนตัวบ้านจะมีลักษณะยกสูง ซึ่งเป็นวิธีป้องกันน้ำท่วมทางหนึ่งอยู่แล้ว

แต่เมื่อเวลาผันผ่านความนิยมเปลี่ยนแปลงไป การออกแบบบ้านในประเทศก็แปรเปลี่ยนไปเป็นบ้านสมัยใหม่ อยู่ติดดินลักษณะเป็นบ้านชั้นเดียว ฉาบอิฐฉาบปูน เมื่อเกิดอุกภัยก็จะไม่สามารถป้องกันได้ทันท่วงที

หลังจากเกิดอุทกภัยครั้งใหญ่ในกรุงเทพฯเมื่อปี 2554 มีการพูดถึงบ้านทางเลือก "Amphibious House" หรือบ้านสะเทินน้ำสะเทินบกคือบ้านที่สามารถลอยตัวอยู่ได้เมื่อเกิดสภาวะน้ำท่วม ดังเช่นประเทศเนเธอร์แลนด์ ที่นับเป็นตัวอย่างชัดเจนในการสร้างรูปแบบบ้านที่รองรับสภาวะน้ำท่วม เนื่องจากเนเธอร์แลนด์มีระดับพื้นดินที่ต่ำกว่าระดับน้ำทะเล เผชิญกับน้ำท่วมประจำ จึงต้องหาวิธีที่จะอยู่กับน้ำท่วมให้ได้

ลักษณะของบ้านสะเทินน้ำสะเทินบก มองภายนอกจะเหมือนบ้านที่อยู่บนพื้นดินทั่วไป ตอบรับวิถีชีวิตของผู้คนในปัจจุบันได้ แต่ภายใต้อาคารได้สร้างระบบฐานรากหลุม (Ditch) โดยซ่อนระบบทุ่นเหล็กไว้ใต้อาคาร ซึ่งเมื่อเกิดสภาวะน้ำท่วม น้ำจะไหลลงไปในหลุมเพื่อดันระบบทุ่นใต้อาคารให้ลอยสูงขึ้น ทำให้บ้านลอยน้ำขึ้นมานั่นเอง ขณะเดียวกันเมื่อตัวบ้านลอยเหนือระดับน้ำระบบเสาที่ซ่อนอยู่ภายในเสาโครงสร้างหรือเสาประคองจะมีหน้าที่ยึดตำแหน่งของบ้านให้ลอยขึ้นสูงในแนวแกนแนวตั้ง ทำให้ตัวบ้านไม่ลอยไปที่อื่น ซึ่งเสาประคองได้ออกแบบรองรับให้สามารถลอยขึ้นเหนือระดับน้ำท่วมถึง 3 เมตร ซึ่งเป็นระดับน้ำท่วมที่ถือว่ารุนเเรงที่สุดตามสถิติของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณะภัย

ลักษณะบ้านสะเทินน้ำ สะเทินบก

 

ในประเทศไทยเองก็กระตือรือร้นในการแก้ปัญหานี้เช่นกัน โดยศูนย์วิจัยและพัฒนาการก่อสร้างการเคหะแห่งชาติร่วมมือกับบริษัท Site-Specific ดำเนินการวิจัยเทคโนโลยีระบบก่อสร้างและวัสดุก่อสร้างที่อยู่อาศัยสำเร็จรูป เมื่อเกิดภัยพิบัติกรณีการออกแบบบ้านสะเทินน้ำสะเทินบก ซึ่งถือเป็นนวัตกรรมการออกแบบที่อยู่อาศัยแนวใหม่

สำหรับต้นแบบบ้านสะเทินน้ำสะเทินบกได้จัดสร้างขึ้นที่โครงการบ้านเอื้ออาทรอยุธยา (โรจนะ) จังหวัดพระนครศรีอยุธยา บนพื้นที่ 100 ตร.ม. จัดสร้างเป็นบ้าน 2 ชั้น มีพื้นที่ใช้สอยประกอบด้วยห้องนั่งเล่น ห้องครัว ห้องเก็บของ 2 ห้องนอน 2 ห้องน้ำ ราคาค่าก่อสร้างบ้านพักอาศัยประมาณ 1.5 ล้านบาท โดยออกแบบให้โครงสร้างบ้านมีรูปลักษณ์เช่นเดียวกับบ้านทั่วไป แต่ใต้อาคารได้สร้างฐานรากรองรับน้ำหนักและหลุมรับน้ำ เพื่อกาการลอยตัวเมื่อเกิดอุทกภัยระบบทุ่นลูกบาศก์ที่ถูกออกแบบไว้ในหลุมใต้ตัวอาคารจะยกลอยขึ้นตามระดับน้ำทำให้ตัวบ้านและทรัพย์สินปลอดภัย ปัจจุบันการก่อสร้างเสร็จเรียบร้อยโดยจุดประสงค์หลักคือให้เป็นศูนย์ศึกษาเรียนรู้นวัตกรรมที่อยู่อาศัยเพื่อรับมืออุทกภัยในอนาคต

เสริมด้วยพลังงานทดแทน
นอกจากนี้การออกแบบบ้านสะเทินน้ำสะเทินบกยังต้องคำนึงถึงการนำพลังงานทดแทนมาใช้ เช่น ใช้แผงโซลาร์เซลล์รับพลังงานแสงอาทิตย์ เพื่อผลิตกระแสไฟฟ้ารวมทั้งได้ติดตั้งระแนงไม้ไว้หลายจุดรอบตัวบ้าน เพื่อกรองแสงแดด และสิ่งสำคัญ คือ การออกแบบพื้นที่ให้มีบริเวณวางถังสำรองน้ำและติดตั้งถังบำบัดน้ำเสีย โดยหากเกิดเหตุการณ์น้ำท่วมจริงก็ยังสามารถอยู่อาศัยได้อย่างน้อย 3-5 วันโดยไม่เดือดร้อน

บอกลา Built in เฟอร์นิเจอร์
เฟอร์นิเจอร์ที่เราเห็นว่าพังเมื่อเกิดน้ำท่วมส่วนใหญ่ คือ ไม้ราคาถูกและประเภท Built in ซึ่งหาซื้อได้ร้านเฟอร์นิเจอร์ทั่วไป มีลักษณะเป็นไม้ MDF นำเส้นใยไม้มาผสมกับกาวสังเคราะห์ โดนน้ำปุ๊บยุ่ยปั๊บ ส่วนเฟอร์นิเจอร์ที่ปลอดภัยจากน้ำท่วม คือ วัสดุสังเคราะห์ เช่น ไฟเบอร์เลซินพลาสติก หากถูกน้ำท่วมก็ย่อมนำกลับมาใช้ได้เพราะวัสดุพวกนี้ไม่ดูดซึมน้ำอยู่แล้ว

เลือกใส่เสื้อผ้านาโน
เมื่อเผชิญวิกฤตน้ำท่วมและต้องอาศัยอยู่ในบ้านตลอดเวลา การเลือกเสื้อผ้าใส่คือสิ่งสำคัญ เนื้อผ้าที่เหมาะ คือ ผ้านาโนที่ผลิตจากเส้นใยสังเคราะห์ขนาดนาโน ทำให้ผ้ามีลักษณะผิวเนียนเรียบและละเอียด สามารถซับน้ำไว้ได้ดีกว่าผ้าธรรมดาทั่วไปถึง 7 เท่าเมื่อผ้านาโนเปียกแล้วผ้านาโนจะสามารถแห้งเร็วกว่าผ้าปกติ ไม่เกิดเชื้อราและกลิ่นอับขึ้น รวมทั้งลักษณะผ้านาโนจะไม่ขึ้นเป็นขนอีกด้วย

อย่าลืมอาหารและยายังชีพ
การใช้ชีวิตอยู่ในบ้านสะเทินน้ำสะเทินบกก็เหมือนหลุมหลบภัย เราต้องเตรียมอาหารยังชีพให้พร้อม โดยเฉพาะอาหารแห้ง ข้าวสารและเครื่องเทศต่างๆ เครื่องปรุงเช่น พริกแห้ง หอม กระเทียม มะนาว ผักสด ที่เก็บได้หลายวัน เช่น แตงกวา ถั่วฝักยาว ฯลฯ รวมทั้งน้ำดื่มสะอาดและขนมแห้งที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย ส่วนอาหารกล่องที่ได้รับจากเจ้าหน้าที่ขณะประสบภัยควรรับประทานทันที เพราะหากเก็บเกิน 1-2 วันจะทำให้อาหารบูดเน่าได้ ที่สำคัญ คือ การเตรียมยาไว้ เช่น ยาลดไข้บรรเทาปวด ยารักษาน้ำกัดเท้ ายาแก้ท้องเสีย และยาแก้แพ้ต่างๆ เป็นต้น


ฑวัต อำไพพรรณ - สถาปนิกโครงการ บริษัท สเปซมูฟว์เม้นท์ จำกัด
"บ้านที่ลอยน้ำได้ ต้องวิจัยระบบฐานอย่างละเอียด เพราะถ้าจะให้ลอยแบบทุ่นในแม่น้ำเจ้าพระยาที่เคลื่อนไหวยุบยับๆ แบบนั้น คือไม่เสถียรคนจะอาศัยอยู่ไม่ได้หากจะสร้างบ้านแบบนี้ให้อยู่ได้จริงๆ ต้องลงทุนกับการวิจัยสูงมาก ต้องดูว่าพื้นที่ที่อาศัยเป็นอย่างไร ถ้าอยู่ในพื้นที่ที่น้ำท่วมบ่อยก็คุ้มค่ามาก เช่น แถวอยุธยาเป็นต้น"

อัครพงษ์ วรรณเหลือง นักออกแบบอิสระ
"บ้านสะเทินน้ำสะเทินบกเป็นการออกแบบเพื่อปรับตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมประเทศไทยมีปัญหาน้ำท่วมแบบไปๆ มาๆ ตามฤดูกาล ผมมองว่าการออกแบบที่เหมาะสมคือการออกแบบบ้านที่อยู่ได้ทั้งในเวลาที่น้ำมาและในเวลาที่แล้งน้ำ เพื่อให้การลงทุนครั้งหนึ่งคุ้มค่า"

Latest Posts

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked with *

Cancel reply

0 Comments